ترانزیت به معنای حمل و نقل کالا یا مسافران از یک نقطه به نقطه دیگر است که در این مسیر از یک یا چند کشور یا منطقه عبور میکند. اصطلاح ترانزیت در چندین زمینه مختلف از جمله حمل و نقل بینالمللی، گمرک و سفرهای هوایی به کار میرود. بهطور کلی، ترانزیت زمانی اتفاق میافتد که کالاها یا افراد از مبدأ به مقصدی منتقل شوند و در این مسیر از طریق کشورهای دیگر عبور کنند، اما معمولاً در این کشورها توقف طولانی یا تغییر در مالکیت کالاها صورت نمیگیرد. در ادامه به پاسخ ترانزیت چیست میپردازیم و انواع ترانزیت را شرح میدهیم.
ترانزیت کالا چیست؟
ترانزیت کالا به معنای انتقال محمولهها از یک کشور به کشور دیگر از طریق یک کشور سوم است، بدون اینکه کالاها در کشور عبوری مورد استفاده قرار گیرند یا وارد بازار آن شوند. ترانزیت کالا معمولاً با گذر از رویههای گمرکی خاص همراه است تا اطمینان حاصل شود که کالاها به مقصد نهایی خواهند رسید.
انواع روشهای ترانزیت
ترانزیت میتواند از تمامی مسیرهای رفت و آمد بین کشوری انجام پذیرد و البته در کل ترانزیت را به دو الگوی کلی ترانزیت داخلی و ترانزیت خارجی یا ترانزیت بین المللی، تقسیم بندی میکنیم.
ترانزیت داخلی
ترانزیت داخلی به جابهجایی محمولههای گمرک نشده از یک گمرک کشور به گمرک دیگر گفته میشود. به طور مثال ممکن است محمولهای بدون انجام عملیات گمرکی، از گمرک بوشهر، به گمرک دیگری در کشور منتقل شده و آن جا کارهای گمرکی و ترخیص آن به انجام برسد. به این نقل و انتقال داخل کشوری، ترانزیت داخلی گفته میشود. برای آشنایی با قوانین گمرک فرودگاه امام مقاله مربوطه را مطالعه بفرمایید.
ترانزیت بین المللی چیست؟
ترانزیت بین المللی، اما همان طور که از نام آن پیداست، به جابهجایی کالا و محمولههای مختلف، میان دو کشور اطلاق میگردد. به طور مثال ارسال کالا از ایران به کانادا، از ایران به ترکیه و …، را باید ترانزیت خارجی بدانیم. به این ترتیب محمولههای کالایی از مسیرهای مختلف که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد، از یک گمرک ایران خارج شده و به گمرک کشور مقصد وارد میشوند. (همین طور ممکن است به شکل معکوس کالا از کشورهای دیگر چون ترکیه، کانادا، دبی و … میتواند از طریق این روشها وارد ایران شود.) یکی دیگر از روش های حمل و نقل کالا ترانشیپ است اگز تمایل به آشنایی با این روش را دارید مقاله ترانشیپ چیست را مطالعه کنید.
ترانزیت دریایی
تزانزیت دریایی سابقهای طولانی داشته و از قرنها پیش این روش برای حمل و نقل کالا میان کشورهای مختلف، مورد استفاده قرار میگرفته است. در این شکل، صادرات نفت یا واردات آن و دیگر مایعات نیز جریان داشته و تنها مختص به کالاهای وارداتی یا صادراتی نیست. همین طور اشخاص نیز برای ارسال یا دریافت بستههای کالایی خود، حمل اثاث به کشورهای خارجی و … از این روش حمل و نقل بین المللی استفاده میکنند که به آن کارگو هم میگویند. اگر نمیدانید کارگو چیست مطالعه مقاله مربوطه را پیشنهاد میکنیم. در نظر داشته باشید که ترانزیت به روش دریایی، با طول زمان بیشتری همراه است و معمولا برای شرایطی که نیاز به حمل و نقل سریع باشد، مورد کاربرد قرار نمیگیرد.
قرارداد FOB در حمل و نقل دریایی
در صورتی که حمل و نقل دریایی بر اساس قرارداد FOB انجام پذیرد، هزینههای حمل محمولهها تا رسیدن به عرشه کشتی، بر عهده شخص حقوقی یا سازمان و شرکت ارسالکننده بوده و هزینههای بعدی (هر آن چه باشد)، بر عهده گیرنده (خریدار) خواهد بود.
تزانزیت هوایی
تزانزیت هوایی از رایجترین روشهای حمل و نقل بین المللی کالا به حساب میآید و معمولا برای حمل و نقل محمولههای ارزشمند، دارای حجم و وزن کمتر و همین طور کالاهایی که نیاز به جابهجایی سریع دارند، مورد استفاده قرار میگیرد. اگر میزان وزن و حجم بار شما خیلی زیاد نیست میتوانید از فریت بار هوایی استفاده کنید.
پرواز ترانزیت چیست؟
در شرایطی جابهجایی کالاها، به وسیله هواپیماهای معمولی انجام پذیرفته، اما در بیشتر مواقع پرواز ترانزیت به طور اختصاصی برای حمل و نقل کالاهای مختلف، انجام میشود. در این شرایط، پرواز و هواپیما تنها به حمل و نقل محمولههای مختلف میان دو کشور اختصاص یافته و موضوعیت فرعی دیگری نخواهد داشت. به طور نمونه در پروازهایی که واکسنهای کووید 19 را به کشورهای مختلف حمل میکنند، شرایط خاص نگهداری در پرواز برقرار بوده و تنها محموله موجود در پرواز، واکسنهای ویژه کرونا هستند. از آن جایی که برای حمل و نقل این محموله، زمان به عنوان یک فاکتور بسیار مهم در نظر گرفته میشود، تنها روش جابهجایی، پرواز بوده و حتی داخل کشور نیز برای ارسال محمولههای واکسن به شهرهای دیگر، از پروازها کمک گرفته میشود.
به این شکل میتوان دریافت که در برخی شرایط و برای برخی از کالاها، محدود به استفاده از یک روش حمل و نقل بین المللی هستیم و گزینه دیگری برای ما وجود نخواهد داشت. برای ایجاد یک راه ارتباطی بین خریداران و فروشندگان بهتر است پاسخ این سوال که اینکوترمز چیست را مطالعه بفرمایید.
تزانزیت ریلی
ترانزیت ریلی، همان طور که از نام آن میتوان حدس زد، به وسیله خطوط قطارهای معمولی یا اکسپرس انجام شده و لازمه آن، وجود خطوط ریلی میان دو کشور است. از این روی غالبا میان کشورهایی که دارای مرز زمینی مشترک بوده و خطوط ریلی میان مرز دو کشور برقرار است، از این روش برای ترانزیت استفاده میشود. بیشتر کشورهای اروپایی هم مرز، از ترانزیت ریلی، برای جابهجایی کالاهای مختلف، استفاده میکنند. این روش در مقایسه با ترانزیت دریایی و هوایی، بسیار مقرون به صرفه بوده، اما باید محدودیتهای آن را نیز در نظر داشت و همان طور که گفتیم همیشه و برای هر مقصد ارسال کالا، قابل استفاده نخواهد بود.
ترانزیت جادهای چیست؟
این نوع ترانزیت، بیش از مدلهای دیگر برای ما ملموس است. این نوع از ترانزیت کالا، به وسیله تریلرهای ترانزیت جادهای انجام میپذیرد و البته معمولا برای کاربرد میان کشورهایی که دارای مرز مشترک با یکدیگر بوده یا به هر ترتیبی فاصله جغرافیایی و مرز زمینی منطقی با هم دارند، کاربرد خواهد داشت. در حقیقت با وجود جاده ترانزیت، میتوان از این روش حمل و نقل کالا استفاده کرد.
همان طور که دیدیم، حمل و نقل بین المللی و ارسال کالا به روشهای مختلفی امکان پذیر است و هزینه ارسال بار به خارج از کشور با هرکدام از روش ها متغییر میشود. که با در نظر گرفتن موارد زیر، میتوان بهترین روش را انتخاب کرد:
- ابعاد محموله
- سایز محموله
- وزن و حجم محموله
- ارزش محموله
- مدت زمان انتظار تا رسیدن به مقصد
سوالات متداول ترانزیت
در ادامه، به برخی از سوالات متداول درباره ترانزیت پاسخ داده شده است تا بتوانید اطلاعات بیشتری در مورد سوال ترانزیت چیست کسب کنید:
ترانزیت چیست؟
ترانزیت به حمل و نقل محمولههای کالایی مختلف بین دو کشور در مدل بین المللی و جابهجایی بین دو گمرک یک کشور، در مدل داخلی گفته میشود.
بهترین روش ترانزیت کالاهای گران قیمت کدام است؟
در صورتی که کالا دارای ارزش بالایی بوده و حجم و ابعاد چندان بزرگی نداشته باشد، حمل و نقل هوایی، بهترین گزینه برای جابه جایی و ارسال به مقصد خواهد بود.
سریعترین روش حمل و نقل بین المللی چیست؟
ترانزیت هوایی، سریع ترین روش حمل و نقل بین المللی به حساب میآید.
جاده ترانزیت چیست؟
این روش به شکل حمل و نقل با تریلرها در جادههای بین دو کشور بوده و معمولا با طول زمان بیشتری همراه است.