کالای همراه مسافر چیست؟ لیست کالاهای مجاز همراه مسافر

هنگام سفر، یکی از دغدغه‌های اصلی مسافران، آشنایی با قوانین مربوط به کالای همراه مسافر است. دانستن اینکه چه اقلامی را می‌توان به همراه داشت و چه کالاهایی ممنوع هستند، برای تجربه‌ سفری بدون دردسر و جلوگیری از مشکلات احتمالی در گمرک ضروری است. در این مقاله به بررسی جامع این موضوع و ارائه‌ی لیستی از کالاهای مجاز خواهیم پرداخت.

کالای همراه مسافر چیست؟

لازم است که پیش از هر چیزی به درستی بدانیم کالای همراه مسافر چیست. کالای همراه مسافر، به کالایی گفته می‌شود که در چمدان‌ها، کیف دستی یا به هر شکلی همراه با مسافر در پرواز بوده و هنگام عبور از گیت، مورد بررسی قرار می‌گیرد. به این ترتیب مهم نیست که این کالاها در کیف دستی شما بوده یا به بخش بار هواپیما تحویل می‌دهید، به هر ترتیب هنگام بررسی چمدان‌ها، به عنوان کالای همراه مسافر، در شمار کالاهای مربوط به شما قرار خواهند گرفت. در کنار کسب اطلاعات درباره کالای همراه مسافر بهتر است اطلاعات جامعی درباره اینکه گواهینامه رانندگی بین‌المللی چه کاربردی دارد نیز کسب کنید، زیرا این موارد می‌توانند پوشش‌های مالی، حقوقی و تسهیل در رفت‌وآمد بین‌المللی را برایتان به همراه داشته باشند.

لیست کالاهای مجاز همراه مسافر

ماده 138 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مسافرین ورودی به کشور (واردات کالای همراه مسافر)، فارغ از این که ایرانی یا از اتباع خارجی باشند؛ می‌گوید که مسافرین حق همراه داشتن و ترخیص کالاهای غیر تجاری را دارند. این در خصوص کالاهای نو در صورتی برقرار خواهد بود که ارزش کالای مجاز همراه مسافر حداکثر 80 دلار بوده و ماهیت غیرشرعی یا غیرقانونی نیز نداشته باشند.

نکته: در نظر داشته باشید که این کالاهای نو نمی‌توانند محصولاتی چون جارو برقی، تلویزیون، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی، اجاق گاز، کولر گازی، یخچال فریزر یا رادیو ضبط باشند. این کالاها اخیرا از فهرست کالاهای مجاز همراه مسافر طبق قوانین گمرکی کشور، حذف شده‌اند و برای ارسال بار به کشورهای دیگر همچون حمل اثاثیه منزل به ترکیه باید از روش‌ فریت بار استفاده کنید. از جمله کالاهای همراه مسافر مجاز حین ورود به کشور، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. فرش ماشینی
2. گل مصنوعی
3. لوازم ورزشی
4. دوچرخه
5. سه چرخه
6. لوازم آرایش
7. پارچه
8. ساک و چمدان
9. لباس
10. کیف
11. کفش
12. مواد غذایی غیرالکلی
13. لوازم بهداشتی
14. لوازم کامپیوتری
15. لوازم تحریر
16. ظروف
17. زیورآلات بدلی

در شمار کالاهای مجاز، محدودیت‌هایی چون سقف مجاز کالای همراه مسافر، تعریف شده است که در زیر به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• همراه داشتن طلا و نقره: در خصوص طلا و نقره به شکل زیورآلات محدودیت به لحاظ تعدادی و وزنی وجود دارد. از هر یک از این طلاجات یا نقره‌جات به شکل زیورآالات، حداکثر 150 گرم به لحاظ وزنی مجاز است. همین‌طور به لحاظ تعدادی یک عدد انگشتر، یک عدد گردنبند، یک جفت گوشواره و حداکثر شش عدد النگو برای هر فرد مجاز خواهد بود. (برای همراه آوردن بیش از این مقدار، باید از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مجوز لازم را دریافت کنید.)
• همراه داشتن حیوانات خانگی: وارد کردن حیوانات خانگی و پرندگان اهلی با داشتن گواهی بهداشت و تائیدیه سازمان دامپزشکی به کشور مجاز خواهد بود.
• همراه داشتن دارو: همراه داشتن دارو در قالب استفاده شخصی مجاز است و البته همراه داشتن این داروها، نیازمند ارائه نسخه مربوط به آن می‌باشد.
• مقدار ارز مجاز همراه مسافر: قوانین گمرکی کالای همراه مسافر می‌گوید، مسافران ورودی می‌توانند تا حداکثر 10 هزار یورو یا ارز معادل آن، همراه داشته باشند. (اخیرا همراه داشتن هر مقدار ارز حین ورود به کشور مجاز اعلام شده است، اما لازم است که برای بیش از این مقدار، اظهارنامه ارزی به یکی از شعبه‌های بانک ملی در مبادی ورودی، ارائه شده و گواهینامه اخذ گردد.)

مقدار مجاز خروج سیگار از کشور

طبق قوانین گمرکی ایران، هر مسافر مجاز است تا حداکثر 200 نخ سیگار (معادل یک باکس) یا 50 عدد سیگار برگ و تا 250 گرم تنباکو برای مصرف شخصی از کشور خارج کند. این میزان مجاز به ازای هر گذرنامه است و همراه داشتن مقادیر بیشتر از این حد، غیرقانونی بوده و می‌تواند منجر به جریمه یا ضبط کالا شود. لازم به ذکر است که این قوانین برای هر کشور مقصد نیز متفاوت است و قبل از سفر باید از قوانین مربوط به ورود سیگار به کشور مقصد نیز مطلع شد.

وسایل ممنوعه برای خروج از کشور

قوانین گمرکی ایران در مورد خروج کالا از کشور و وسایل ممنوعه در هواپیما شامل موارد زیر است که همراه داشتن آنها ممنوع یا دارای محدودیت‌های خاص است:

1. آثار هنری و کتاب ها یا قطعات خوشنویسی شده دارای هویت هنری
2. سنگ های قیمتی و قدیمی
3. قرآن مجید بدون داشتن مهر تائید شورای نظارت چاپ و نشر قرآن
4. ابزار آلات موسیقی دارای ارزش میراث فرهنگی
5. کالاهای عتیقه
6. کتاب‌های خطی و چاپ سنگی
7. فیلم‌های سینمایی 35 میلی متری
8. فرش‌های دارای ارزش تاریخی و ملی
9. مواد مخدر و داروهای روانگردان
10. سکه طلا دارای هویت پشتوانه ارزی در ایران
11. سرکه یا ترشیجات
12. تجهیزات نظامی کشور
13. اسلحه و مهمات

نکته: در صورتی که مسافر خروجی سگ یا گربه به عنوان حیوان خانگی همراه داشته باشد، لازم است که حتما اوراق شناسایی حیوان همراه وی بوده و سگ یا گربه در سبد مخصوص حمل حیوانات قرار داشته باشد، برای اطلاع از نحوه ارسال حیوانات به خارج از کشور کلیک کنید.

کالاهای ممنوعه همراه مسافر (در زمان ورود به ایران)

برای مسافرانی که قصد ورود به ایران را دارند، همراه داشتن کالاهای زیر، غیرمجاز اعلام شده است:

• کلیه سلاح‌های گرم و سرد
• مواد منفجره و محترقه
• نشریات دارای محتویات خلاف شئونات اسلامی و ملی
• فیلم و عکس مغایر با شئونات اسلامی و ملی
• کالاهای عتیقه و دارای هویت فرهنگی (میراث ملی)
• مواد مخدر
• ابزارآلات قمار و شرط‌بندی
• مشروبات الکلی
• ابزارآلات رمالی و فالگیری
• و دیگر کالاهایی که مغایر با شرع و قانون جمهوری اسلامی ایران باشند.

نکته: در نظر داشته باشید که مواد اولیه و قطعات مربوط به کارگاه‌های تولیدی و واحدهای صنعتی، نمی‌توانند به عنوان کالاهای همراه مسافر، به کشور وارد شوند.در بسیاری از موارد که حجم و وزن بار بیشتر از حد مجاز کالای همراه مسافر است، مسافران ترجیح می‌دهند از خدمات فریت باراستفاده کنند مانند فریت بار به انگلیس تا بارشان با هزینه کمتر و امنیت بیشتر به مقصد برسد.

کالای همراه مسافر خروجی و محدودیت‌های آن

قوانین و مقررات گمرکی کالای همراه مسافر خروجی از کشور کدامند؟ مسافران خروجی که قصد خارج شدن از کشور به مقصد یکی از کشورهای خارجی را دارند نیز در خصوص کالاهای همراه مسافر، با محدودیت‌ها و ممنوعیت‌هایی روبرو هستند که برای کشورهای مختلف کمی متفاوت است مثلا برای ارسال خرده بار از انگلیس باید قوانین ارسال کالای مربوط به ایران و انگلیس را چک کرد. در ادامه لیست کالاهای همراه مسافر و محدودیت‌های مربوط به هر یک را دنبال می‌کنیم.

محدودیت در خروج ارز

برای مسافران خروجی، امکان همراه داشتن حداکثر 5 هزار یورو در قالب سقف کالای همراه مسافر تعریف شده است. (برای همراه داشتن بیش از این مقدار یورو یا ارز خارجی معادل آن، باید پیشتر اظهارنامه گمرکی خروج کالای همراه مسافر را ارائه کرده و در وب سایت گمرک، ثبت اطلاعات را انجام دهید تا این کار به شکل قانونی انجام پذیرد.)

محدودیت در خروج نقره‌جات

در خصوص ظروف و به طور کلی مصنوعات نقره، حداکثر وزن 3 کیلوگرم را داریم. (خروج سایز فلزات گرانبها از کشور ممنوع است. در خصوص زیورآلات، حداکثر وزن 150 گرم تعیین شده است.)

محدودیت در خروج فرش

برای خروج فرش،یا ارسال فرش به خارج از کشور حداکثر متراژ 20 متر مربع تعریف شده است. (لازم به ذکر است که شما مجاز به خروج فرش به مقصد کشورهای عراق، عربستان سعودی و سوریه نخواهید بود.)

محدودیت در خروج زعفران

مقدار مجاز زعفران همراه مسافر در سفر خارج از کشور، حداکثر وزن 100 گرم را داریم. (لازم به ذکر است که شما مجاز به خروج زعفران به مقصد کشورهای عراق، عربستان سعودی و سوریه نخواهید بود.) در صورتی که می‌خواهید اقدام به ارسال کالاهای مجاز مثلا به مقصد آمریکا، بیش از حجم مشخص شده کنید بهتر است از روش فریت بار به آمریکا استفاده کنید تا بصورت ایمن و مقرون به صرفه کالای شما به مقصد برسد.

محدودیت در خروج پسته

همراه داشتن حداکثر 10 کیلوگرم پسته در شکل بار همراه مسافر در سفر خارجی، مجاز اعلام شده است. (لازم به ذکر است که شما مجاز به خروج پسته به مقصد کشورهای عراق، عربستان سعودی و سوریه نخواهید بود.)

محدودیت در خروج خاویار

در صورتی که قصد خارج کردن خاویار به شکل کالاهای همراه مسافر را داشته باشید، تا حداکثر 125 گرم، مجاز خواهد بود. محدودیت در خروج انواع بذر و نهال: برای خارج کردن بذر و نهال در قالب کالای همراه مسافر، باید پیش از آن مجوزهای لازم از قرنطینه نباتی را دریافت کرده باشید.

مقررات مربوط به کالای همراه مسافران ورودی مقیم خارج از کشور

در صورتی که شخص ایرانی مقیم خارج از کشور، قصد ورود به ایران را داشته و مدت اقامت وی در خارج از کشور، بیش از یک سال (به صورت حداقل 6 ماه آخر متوالی) باشد، می‌تواند اسباب و اثاثیه خانه (غیر نو) را با خود همراه بیاورد. برای ورود این وسایل، مقررات زیر حاکم خواهند بود:
لازم است که این اسباب و وسایل در فاصله 1 ماه پیش و همچنین 9 ماه بعد از ورود شخص ایرانی مقیم خارج از کشور به ایران، به گمرک جمهوری اسلامی ایران رسیده باشند. (طبق مقررات ورود کالای همراه مسافر، خودروی شخصی در این گروه جای نمی‌گیرد.) این وسایل نباید تجاری بوده و با شرایط اقتصادی و اجتماعی شخص نیز متناسب باشند.

در نهایت در نظر داشته باشید که هر 5 سال یک بار چنین معافیتی برای هر شخص و هر پاسپورت، تعریف می‌شود. با این حساب افراد نمی‌توانند در هر 5 سال، بیش از یک بار از این معافیت گمرکی بهره‌مند شوند.

مقررات گمرکی مربوط به کالاهای همراه مسافر کارگر

در صورتی که شخص ایرانی یا خارجی که تبعه ایران باشد یا به صورت دائمی به ایران سفر کرده و اقامت دائم ایران را دریافت کرده باشد؛ کالای همراه مسافر شامل ابزار و تجهیزات کار خویش را داشته باشد، می‌تواند آن‌ها را با معافیت کالای همراه مسافر گمرکی به کشور وارد کند. در نظر داشته باشید که این تجهیزات نمی‌تواند شامل ماشین آلات باشد.

به علاوه لازم خواهد بود که پیش از آن فرد، حرفه خود را در سفارت ایران در کشور خارجی (مبدأ سفر)، ثبت و تائید کرده باشد. در صورتی که در کشور مبدأ سفارت ایران وجود نداشته باشد، چه باید کرد؟ در این حالت کافی خواهد بود که شخص تائیدیه از یکی از مقامات محلی دریافت کرده و همراه داشته باشد.

برخی نکات مهم در خصوص کالاهای همراه مسافر

برای آنکه حین ورود یا خروج از کشور با مشکلی روبرو نشوید، لازم است که قوانین گمرکی در خصوص کالاهای همراه مسافر را به خوبی دانسته و آن‌ها را در نظر بگیرید. حتما هر ساله فهرست کالاهای همراه مسافر ورودی و خروجی را به دقت مطالعه کرده و در خصوص آن ها اطلاعات کسب کنید. هرگز کالا یا چمدان شخص دیگری را در فرودگاه نپذیرید، زیرا مسئولیت هر گونه کالای قاچاق همراه شما، برعهده شما بوده و اثبات کردن خلاف آن، کار ساده‌ای نخواهد بود.

هرگز چیزی از کالاهای همراه خود را مخفی نکرده و کالاهای ممنوعه همراه نداشته باشید. در صورتی که کالایی از کشور خارج یا به آن وارد می‌کنید که نیاز به مجوزهای گمرکی دارد، حتما پیشتر اقدام کرده و مجوزهای لازم را دریافت کنید. (دقت داشته باشید که باید لوازم همراه شما، حتما با اظهارنامه گمرکی تناسب و تطابق کامل داشته باشد.) جهت آشنایی با فرودگاه های بین المللی ایران مقاله مربوطه را مطالعه بفرمایید.

مطابق قانون، خارج نمودن کالا با هدف تعمیر یا تکمیل آن‌ها، نیازمند طی کردن مراحل اداری و گمرکی است؛ به همین جهت افراد می‌بایست پیش از خروج از کشور برای پشت سر گذاشتن فرایند مذکور تقاضانامه مبتنی بر انجام این امور را به گمرک ابلاغ نمایند. لازم به ذکر است که مسافران باید شخصا برای انجام فرایندهای گمرکی و رجیستر گوشی در فرودگاه به سامانه درج تلفن همراه مسافر مراجعه کنند.

سخن پایانی

آشنایی با قوانین کالای همراه مسافر برای هر فردی که قصد سفر دارد، ضروری است. با رعایت این مقررات، می‌توانید سفری بی‌دغدغه و لذت‌بخش داشته باشید و از بروز مشکلات احتمالی در گمرک جلوگیری کنید. همواره توصیه می‌شود پیش از سفر، آخرین قوانین و مقررات را از منابع رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران بررسی کنید.